SA RILES NG TREN


Ni Otep Trillanes Zablan

Tandang-tanda ko pa…
Mga salita at kasabihang iyong winika;
Na ang buhay ng tao ay maihahambing sa daloy tren…
Kung saan, ang lahat ng tao ay may patutunguhan at mararating,
Gaano man ito kalayo at sa sitwasyong maaantala man ang dating.
 
Nais kong magsalita.., magpasalamat.
Dahil sa treng ito, sarili ko’y nahikayat.
Nakakasabay, nakakakita, at tila lumipipad sa alapaap.
Hindi ko maintindihan, pero gusto kitang bigyan na akap.
 
Masarap kang kausap,
Nakukuha mo ang mga ngiting di marunong magsinungaling,
na siyang hinding-hindi nakukuha ng iba sa akin.
Sadyang may presensya kang taglay na angkin.
 
Subalit sa sitwasyong iyon, may kaba akong nararamdaman.
Sapagkat naniniwala akong kasunod ng ngiti nito ay isang karamdaman.
Pero bakit ako magpapaapekto sa paniniwala?…
Kung ang kasalukuyan kong nararamdaman ay tila isang hiwaga.
 
May pagkakataong masyadong magalaw ang biyahe ng tren,
Kaya hindi maiiwasang tayo’y mag-alala sa pwedeng mangyari sa’tin.
“Kapit lang” kung ayaw mong tumumba ay humandusay sa sahig.
Nandito naman ako kung sakali; pwedeng dantayan, pwede ding akapin.
 
Walang diskrasyang hindi pwedeng agapan,
Kung tayo’y maghahanda at mag-iingat lang.
Alam kong darating din tayo sa huling istasyon,
Pero bakit ganun? malayo pa man, dama ko na ang depresyon!
 
Hindi ko alam ang gagawin,
kung sa ating pagbaba ba’y muli pa ba tayong pagsasabayin,
O ito na ba ang huling hangganan ng istasyon natin?
Nakakalungkot man, idadaan ko na lang sa panalangin.
 
Alam kong walang permanente sa mundo,
Lahat may katapusan, may hangganan at dulo.
Kung hanggang dito na lang talaga ang biyahe…,
Magpaalam ka na lang sana na may mga ngiti sa labi.
 
Kasabay ng mapupungay mong mga mata,
Hindi naman nakakapagsalita pero alam ko ang mga sinasabi.
Maging matiwasay nawa, na walang maiiwang poot at pagsisisi.
Hanggang sa mga susunod na’ting byahe.

KUNG BAKIT NAKAKAINGGIT ANG ISANG BULA?


Ni Otep Zablan

Kung sa pagdating ng araw ay hindi n’yo na ko masisilayan,
At sakaling ako’y inyong hanapin at hindi na matagpuan,
Marami sa inyo ang tiyak na magugulantang!
Syempre, paano na ang mga utang kong lumulutang?
Marahil ito’y magiging instant abuloy na lang.

Nais kong humingi ng awa at pang-unawa,
Sa mga sitwasyong kumpleto ako, pero napakarami ko pa ring pagkukulang.
Patawad sa inyo kung hindi ako naging mabuting kapatid at kaibigan.
Sinusubukan kong huwag magpabigat,
pero ang timbang ko’y lagpas na sa mga guhit at wala nang katiyak-tiyak.

Pinipilit kong makisabay sa tinaguriang agos ng buhay.
Agos na may dalawang dulot; tapang na magpatuloy at kaduwagang magpadaloy.
Nais kong ipagpatuloy ang mga naumpisan,
Hindi ko lang mawari kung bakit parang napakarami pa ring sagabal.
-Lumalaban, pero bakit parang wala namang kinahahantungan?

Nais kong gumanti ng kabutihan,
Pero sarili ko’y, hindi ko mabigyan ng mabuting kalagayan.
Kahihiyan, -‘yan ang madalas kong maramdaman,
pero madalas ko ding nilulunok dahil kailangan.
Hanggang kailan ba talaga ang kailan?

Sa buhay kong suntok sa kaulapan ang mga kaisipan,
Nais ko na lang sanang lumipad tulad ng isang bula galing sa detergent powder o detergent bar.
-Malayang makalilipad…, at sa sandaling pumutok na ito,
Walang bakas pero mayroong maiiwang halimuyak na tumatatak.
Sa pagdating ng panahon, masamyo n’yo sana ang mga maiiwang yapak.

KALAYAAN 2021: Diwa ng Kalayaan sa Pagkakaisa at Paghilom ng Bayan


Ni Otep Zablan

Ilang taon na rin ba buhat nang mabigyan tayo ng laya sa kamay ng mga mananakop? isa? dalawa? tatlo?.. oo! maraming taon na tayong malayang nakakagalaw at patuloy na nakikinabang sa mga pinaglaban ng ating mga bayani at ninuno. Sa kabuuan, mayroon na tayong 123 taon o mahigit isang dosenang dekada na pinakikinabangan natin magpahanggan sa ngayon.

Pero totoo nga bang malaya na tayo?

Maraming salamat sa mga bayaning inialay ang sariling buhay para matigil ang na iba’t ibang uri ng sakit ng lipunan at para maibsan ang mga sugat na kanilang iniwan.

Ngayong malaya na nga tayo sa mga mananakop, hindi pa rin maiibsan ang takot. Hindi lang sa maaaring pagpasok muli ng mga ito sa ating pamayanan, kundi sa kung anong puwedeng hatid nitong dulot.

Sadya ngang nakakatakot.

Mapalad tayo dahil sa buong mundo, tayo ang isa sa mga pinagpala na mabiyayaan ng mga sundalong handang ialay ang buhay dahil sa sinumpaan nitong pangako; Nars, Duktor at iba pang tinaguriang nasa “Unang hanay” -ang s’ya na ngang maituturing ng mga bagong bayani ng ating lipunan. Hindi lang sa kadahilanang iyon ang kanilang pinili at sinumpaang profesyon, kundi dahil sadyang likas sa ating mga Pilipino ang may paninindigan, mapagmahal, maalaga, matapang at may pakialam sa kapwa-Pilipino.

Siguro nabalitaan mo na? -ang mga simpleng “community pantry” na nagbigay ng ideya upang magbigay din ng tulong ang iba sa iba. Nakakataba ng puso di ba? na sa kabila ng pandemya, marami pa ring handang tumulong upang maibsan ang mga kumakalam na tiyan sanhi ng pananakop ng pandemya.

Malaya tayo! kaya nga lang, halos kulungin din tayo ng pandemya! Nakakulong man tayong tinagurian, hindi ibig sabihin noon na nakatali ang ating mga kamay at paa para hindi tumulong.

Dahil sa mga simpleng pamamaraan nananatiling buhay ang kalayaan nating tumulong din sa kapwa.

Sa giyera, wala naman agad nananalo. Madalas, iikutin muna ng maraming beses ng mundo ang araw bago ang hangganan o pagtatapos nito. Nakalulungkot man, pero may mga tao talagang natululdukan agad ang pananatili nito sa mundo. Pero hindi ibig sabihin noon ay pagsuko! Sa pagtutulungan na walang timbangang o sukat ang pagbibigay na tulong at serbisyo, patuloy na nabubuhay ang kosepto ng Kalayaan sa buhay ng mga Pilipino.

Maniniwala akong nalalapit na ang pag-hilom. At tulad sa mga sugat na nag-iiwan ng mga bakas, katumbas nito ang mga alaala at aral na sa minsan nating pananatili sa mundo, naranasan nating masakop ng iba’t ibang uri ng kahirapan. Pero higit sa lahat, napatunayan natin na hindi lahat ng sugat ay alaala ng sakit lamang, kundi alaala din ng pagtulong kung bakit ang isang sugat ay naghilom.



MT PUNDAQUIT + ANAWANGIN COVE


Ni Otep Zablan

mt pundaquit
Elevation: 464 masl | Trail: Brgy. Pundaquit, San Antonio, Zambales | Diffiiculty: 3/9

Kung naghahanap ka ng Adventure na may kasamang hayahay trip o tipong matapos mapagod sa pag akyat ng bundok ay tamang pahinga naman sa isang dagat ang gusto n’yong ma-feel, tamang-tama sa inyo ang Mt. Pundaquit + Anawangin Cove (over night) sa Zambales sa budget na Php 1,500 (may sukli pa).

Bago ang kwento narito ang details ng naging damage:

BUDGET:
P 207.00 – Bus Manila to Olongapo
P 260.00 – Bus San Antonio to Manila
P 044.00 – Olongapo to San Antonio – PhP44 (ordinary bus)
P 060.00 – Tricycle to Brgy Pundaquit, Purok 2 (vice versa)- Php30-35 per head
P 020.00 – Environmental Fee (Municipal Hall)
P 650.00 – Package Per Head
Inclusive of:

  • Boat (back and fort)
  • Uling
  • Bonfire
  • Tent (2)
  • Guide
  • Cooler with Ice
  • Entrance Fee Anawangin
  • Drinking Water (1 Container)
  • Utencils and Cookware
  • Option trip to Camara Island (depende kung malakas ang alon)

P 1,241.00 = Total (food not included, iba-iba naman kasi tayo ng kinakain/ pwede pang sharing)

— oOo —

IMG_6005

SAN ANTONIO, ZAMBALES — Summer na! Sigurado akong madami sa inyo ang naghahanap na ng mapupuntahan. At sigurado din akong isa sa mga criteria n’yo bukod sa accesible ito, kinukunsidera n’yo rin ang budget pati na rin syempre ang dagsa ng tao sa lugar.

Ang totoo, isa sa option kong puntahan sana ay ang Layag-layag beach at Masasa beach sa Batangas pero kung makikita n’yo ang mga post sa FB tulad sa DIY Group, sobrang dami na ng tao na dumadagsa doon. Nakakatamad tuloy puntahan na parang hindi ka na rin makakapag relax ng maayos kung itutuloy mo.

Kaya naman kahit nakapunta na ako sa Zambales mas napili ko na lang na magbalik dito.

Madaming tao!? walang problema dahil nakaparaming Cove dito mamimili ka na lang at di ka mauubusan ng pwesto. Pwede kang mag-Anawangin Cove, mag-Talisayen Cove at mag-Nagsasa Cove. Syempre mas malayo mas tataas ang presyo, pero mas malayo mas kaunti ang tao.

Pero kung bundok + dagat talaga ang hanap nyo tulad din ng hanap ko saktong-sakto talaga ang Mt. Pundaquit + Anawangin Cove.

PAANO PUMUNTA?:
Option 1 (one way) : Victory Liner Cubao/Caloocan San Antonio, Zambales (bound Iba/Sta Cruz, Zambales) ➠ Trike from San Antonio to Brgy Pundaquit, Purok 2 (bakery)

Note:
First trip from Victory Cubao: 5:00 am.
Last trip from Victory Cubao: 11:55 pm

Option 2 (via Olongapo City) : Victory Liner Cubao/Caloocan Olongapo CitySan Antonio, Zambales (bound Iba/Sta Cruz, Zambales)  Trike from San Antonio to Brgy Pundaquit, Purok 2 (bakery)

Note:
First trip From Victory Cubao: 3:00 am

ITINERARY:

DAY 1
11:55 – ETD Manila to San Antonio via Victory Liner Cubao
04:00 – ETA San Antonio, Zambales (pay 20 pesos for environmental fee @ waiting shed, Municipal hall). Take trike to Purok 2, Pundaquit
04:15 – ETA, Purok 2, Meet ate Shella and guide. Final Preparation. (comment for contact of ate Shella)
05:00 – Start Trek to Summit
07:00 – ETA to Summit
07:30 – Start Trek to Anawangin Cove from Summit
09:30 – ETA to Anawangin Cove.
10:00 – onward: Open time 😀 lol

DAY 2
05:30 – Wake up call (kung gusto nyo mag sun rise watching sa isa sa mga peak dun mababa lang naman)
06:00 – onward: open time
13:00 – break tent, preparation for side trip to Camara Island (Optional, pag malakas ang alon kawawa naman)
14:00 – Waiting for the Boat. ETD Anawangin Cove to Camara Island
14:30 – ETA Camara Island.
15:00 – ETD Camara Island to Ate Shella’s house
15:30 – ETA Ate Shella House. (take shower. Tabo pala) 15 pesos
16:00 – ETD San Atonio to Olongapo/Manila
22:00 – ETA Manila

Mula Victory Liner Cubao nag-option 2 na lang kami dahil hindi na namin mahihintay ang 3:00 am first trip bound to Iba, Zambales. ganun din naman yun, lahat naman ng bus dadaan ng Olongapo City. Mula sa Olongapo City, sumakay kami ng Iba/Sta Cruz na bus. Marami namang bumababa sa San Atonio kaya di kayo lalagpas.

Sa waiting shed mismo kayo ibababa. Nag-aabang na agad doon ang mga tauhan ng City hall para maningil ng 20 pesos environmental fee. Bibigyan naman kayo ng ticket na ipapakita/ibibigay bago makapasok sa Brgy. Pundaquit. Kung doon naman kayo sasakay ng trike, doon na rin kayo mag la-log-in.

Kung may sundo naman kayo, bago na kayo pumasok ng Brgy Pundaquit (parang check point) magbabayad ng 20 pesos para environmental fee, doon na rin kayo magla-log-in.

At dahil 7:00 am na kami nakarating doon matapos makuha ang 3:00 am trip to Olongapo City. 8:00 am na kami nakapag simulang umakyat.

Umaga palang napakainit na! Kaya mainam kung magsisimula kayo ng medyo maaga. Maganda ding makita ang sun rise sa bundok.

Sa trail makakakita kayo ng ganitong halaman.

Maraming katagawan sa uri ng halaman ito: Dulce Kurumbot, Kulangut-kulangutan, Pagkaing Ahas, Bukot-bukot, Taklang manenok at Pusa-pusa. Hindi ko alam sino ang nagsasabi ng totoo. haha

Kinakain daw iyan. Pero hindi ko na tinikman kasi mahina sikmura ko sa mga bagong pagkain. Sabi naman ng mga kasama ko, matamis daw sya! K.

Easy trek lang ang Mt. Pundaquit na may taas na 464 masl kayang-kaya ng begginer na tulad ko. 😀

Madali man, pahihirapan din kayo ng init dahil 95% open trail ito, ibig sabihin bibihira lang ang puno. Ganoon pa man, sulit-na-sulit ang trail.

Mabuti na lang may payong ako. 😛

Hindi ko ugaling magmadali sa trail, lalo na’t wala naman kaming hinahabol na oras. Hindi mo ma-appreciate ang ganito kagandang lugar kung hindi mo titigilan.

Sabi ng guide namin, “Swimming pool” daw tawag dito – mga naipong tubig sa ilog na nagmistulang lawa. Marahil gawa ng summer o mainit na panahon  kaya halos di na dumadaloy ang mga tubig dito. Ganoon pa man napakalinaw pa rin ng tubig!

Sa tulad naming nagsimula noong tirik na ang araw, hindi talaga maiwasan ang huminto ng huminto. Maiman na yun kaysa ma-stroke kami sa ganito kainit na panahon.

Sulit naman ang lahat, lalo na kung nasa sa summit ka na, nakakapanabik bumaba kapag natatanaw mo na ang dagat at puting buhangin nito.

Natatangi ang bundok ng Pundaquit dahil pagkababa na pagkababa mo, mismong Anawangin Cove na agad ang babagsakan mo. Hindi tulad sa ibang bundok na pagkababa mo ay hahanap pa kayo ng side trip.

Agad naming kinuha ang gamit sa bangka na pinasabay namin para hindi na namin dalhin sa bundok. Lumaklak ng coke at halo-halo bilang reward sa sarili namin. Nagtayo ng tent, naghanda ng makakain at nagduyan.

May nabibiling mga duyan doon sa halagang 100-150 pesos, pero mainam pa rin kung may dala ka. Haaaaaaaaaaaay.. ang sarap lang mag duyan.

Hayahay ang sumunod na kwento. Ang sarap magpahinga matapos ang nakakapagod na pag-akyat ng bundok. Tandaan: Mas masarap magpahinga pag pagod na pagod ka. Kaya kung pupunta ka rin naman doon, mas mainam na daaanan mo ang bundok Pundaquit.
Gustung-gusto ko ang dagat pero ayaw ko maligo. weird. kaya natulog na lang ako sa duyan habang nagpabalik-balik sa dagat ang mga kasama ko.

Gabi na ng magising ako. Nag bonfire kami at kumain ng BBQ. oo may nagtitinda doon. 🙂

Matapos noon muli kaming bumalik sa dalampasigan para naman manood ng mga bituin. Sobrang ganda. Nakakapawi ng pagod. Kaya muli akong nakatulog lol. 😀

Pagkagising namin kinaumagahan, nag almusal lang kami at umakyat naman ng mababang bundok doon. Sobrang ganda. Tanaw na tanaw ang kabilang cove ng Anawangin.

May Dalawa kasing Cove sa Anawangin ang una ay nasa north kung saan doon talaga ang mga resort, ang isa ay nasa south na walang-katao-tao. Hindi ko alam kung bakit walang tao dito, siguro pribado o kung ano.

At dahil nakakaakit ang katahimikan doon, lakas loob kong sinundan ang trail pababa ng mag-isa. Sanay naman ako mag-isa.

Pagkababa, nawala ang pagod ko dahil napaka ganda nga doon. At sa aking obserbasyon kaya siguro hindi ginawan ng resort doon dahil medyo mabato o siguro inilaan iyon para sa mga pahiwakan at ibang nilalang ng dagat bilang tirahan o pangitlugan nila. Ma-halaman dagat din kasi yung parteng iyon.

Wala lang, lakas ng trip ko e. (huwag nyo akong gayahin)

Muli akong umakyat para puntahan ang mga kasama ko. Sa pagbaba namin, pumasok naman kami sa isang resort kung saan may sarili silang ilog (susyal). Ewan ko kung bakit kailangan nilang hati-hatiin ang Anawangin bilang resort, napapaisip ka na lang tuloy kung kailan pa nagkaroon ng pagmamay-ari ng isang ilog, bundok at dagat ang isa tao. Kaya wag kayo magtataka kung bakit may kanya-kang bakod na kahoy doon.

Wala namang kumaladkad samin palabas, siguro kinakailangan mo lang magbayad kung doon ka gagamit ng mga palikuran nila at magtatayo ng tent.

Napakaganda ng resort nila, mas malawak, mas magaganda ang puno at may ilog nga doon. Sa tingin ko nga mas maganda iyon kung hindi tag-araw dahil sagana iyon sa tubig mula sa mga bundok.

Bumalik din kami sa bakod namin este sa resort namin matapos noon, Inubos ko ang mga nalalabing oras sa pakikipagkwentuhan, pagkain, pahinga, pahinga, pahinga at napakaraming pahinga. sulit na sulit ang weekend!

Akala ko tapos na ang adventure, pahil pagsakay namin sa bangka pabalik sa bahay ni Ate Shella ay napakalakas ng alon. Hindi na nga kami natuloy sa sidetrip namin sa Camara Island na sya namang pinasalamat ko dahil gustung-gusto ko na talaga bumaba sa takot. Basang-basa ako. Siguro karma ko iyon dahil hindi mo nagawang maligo sa dagat. hahaha. 😀

Buhay naman kaming nakalapag sa lupa, sa buhangin pala. Wala akong lifevest noon. Kaya mainam na i-secure iyon sa makukuha nyong bangka. Mainam pa rin ang safety first. Ganoon pa man ipinaalam ko naman iyon kay Ate Shella.

S’ya nga pala, pwede din naman kayo mag back trail sa Mt. Pundaquit kung ayaw nyo magbangka, iyon nga lang, pagod kayong uuwi ng Maynila. E diba kaya tayo nag babakasyon para magpahinga?

Sulit na sulit ang weekend na iyon, Sobrang sarap mag pahinga. Hindi lang nabusog ang sikmura ko pati na rin sa mga nakita ko.

Nakakatangal ng stressed. Wala kang ibang inaalala, walang iistorbo sayo. Walang FB, walang email, walang wifi, walang text dahil walang signal dito ang meron lang unli-pahinga 🙂

Nature Connection ko. 🙂

ZIGZAG


Ni Otep Zablan

Ikalawang linggo noon ng November, sakay ako ng pampasaherong Dyip biyaheng pa-Alabang. Pabalik ako sa boarding house na tinutuluyan ko sa Pandacan, Manila mula sa mahigit isang linggong bakasyon sa Cavite matapos ang unang semester.

Hindi na iba sa atin ang makakita ng tulog sa loob ng sasakyan, madalas isa rin tayo sa nakakatulog dahil sa haba at nakaka-inip na biyahe. Noong araw na iyon, nagawa ko ang ganoong sitwasyon subalit sa nakakakilabot na pangyayari –isang panaginip naakalain mong totoong nangyayari. Sa parehong sitwasyon, sakay din daw ako ng pamapasaherong Dyip biyaheng Alabang nang magising ako sa lakas ng busina nito. Pagmulat ng aking mga mata isang Truck ang tumambad sa harap ng sasakyan namin. Sa taranta ng aming Driver iniliko n’ya ito, subalit sa sobrang kalituhan bumangaa kami sa mga halaman at madamong gilid ng karsada at tuluyang rumagasa pababa ng bangin. Nagpagulong-gulong kami kasabay ang mga nagsisigawang pasahero.

“arrrayyy.., tulongg…, saklolooo”

Nang mahipo ng Jeep ang mabasa-basa at mabatong ilalim ng bangin sinundan ito ng malakas na pagsabog. Ang pagsabog na iyon ang s’yang gumising sa’kin sa katotohanan na isa iyong bangungot. Pero tila napaka-hirap paniwalaan na hindi iyon totoo… ang mga sitwasyon…, at lugar ng pangyayari -parehong-pareho! Pawis na pawis ako noong mga oras na iyon tila imposibleng mangyari na lumatak ang mga pawis mo sa ganoong kadami lalo na’t madaling araw iyon at napaka-lamig ng hangin na pumapasok sa loob ng sasakyan. Hindi ako mapakali, natataranta ako kaya nagawa kong sumigaw ng napaka-lakas. Mas lalo na ng malaman ko na malapit na kami sa Zigzag -ang pinangyarihan.

“Manong para po!… Manong bababa ako!”

Huminto ang sasakyan at natatawang tinatanaw ako ng mga pasahero kabilang ang driver. Ang iba naman ay nagising sa kanilang pagkaka-iglip at nagbibigay na kani-kanilang reaksyon.

“Sino naman kaya bababain n’ya dito.., eh wala namang nakatira dito..?”

Hindi pa ako gaanong nakaka-baba sa jeep, nakita ko ang kapwa ko pasahero na mag-asawa kasama ang kanilang anak na umiiyak, kung hindi ako nagkakamali nasa pito hanggang siyam na buwan ang edad ng bata nang maibulaslas ko ang ganito..

“’te paki-usap bumaba na rin kayo”

Tila susunod naman sa’kin ang babae ng buhatin n’ya ang bata sa aktong tatayo. Pinigilan ito ng kanyang asawa.

“baliw ka ba?!.. Adik ‘yun..wag mong pansinin”

Hindi ko na alam ang sumunod na pangyayri sa pagitan ng mag-asawa dahil humarurot na ang sasakyan.

Madilim ang parteng iyon ng zigzag na pinag-babaan ko, pero hindi ako natakot na baka may mangyari sa akin, ang mas kina-katakutan ko na baka magkatotoo ang panaginip.

Nanlalamig ang buo kong katawan na may kasamang panginginig. Hindi ko man nakikita pero nararamdaman kong namumutla ako sa takot.

Minuto din ang hinintay ko bago dumating ang sumunod na Dyip na biyaheng pa-Alabang din. Agad-agad akong sumakay sa sasakyan katabi ang Driver at isang pasahero nito sa harapan. Ilang sandali lang matapos lumiko ng pakanan ang sasakyan may pumarang mag-ina. Hindi ako nagkakamali na sila mismo ang nakasabay ko sa Dyip na sinabihan kong bumaba na.

Samantala, sa kasamaang palad hindi sila pinansin ng driver at nakasakay sa dyip sa kadahilanang punong-puno na ang loob ng sasakyan. Naawa ako sa mag-ina at na-guilty sa nagawakong kabalastugan. Kung hindi ko sila binulabog sana wala sila sa ganoong lugar.

Ganoon pa man, labis ang pagtataka ko kung bakit hindi nila kasamang bumaba ang asawa nito. Ganoon na ba kasama ang lalake para pabayaan ang kanyang mag-ina sa ganoong kadilim at kadilikadong lugar?

Hindi pa rin mawala ang bagabag sa’king dibdib noong mga oras na iyon. Habang binabagtas namin ang ma-kurbang daan.. isang malakas na pagsabog mula sa bangin ang gumuluntang sa’min. Tuluyan na nang umagos ang naiipong likido sa aking mga mata sa sobrang hilakbot.

Totoo ang panaginip! Totoo ang nasaksihan ko! Mga salitang sa isip ko lang isinisigaw habang tulala at habang naparalisa ang biyahe ng ilang saglit. Nais tumulong ng mga pasahero, ang masaklap lang hindi nila magawa sa kadahilanang malalim ang bangin. Ang truck naman na kapwa napahinto ay maya-maya ay umandar ang makina at lumayo.

Walang naka-saksi sa aksidente kung ano ang tunay na nangyari bukod sa truck na salarin at sa sarili kong panaginip.

Nakauwi naman ako ng matiwasay sa boarding house ni-walang paso o gasgas sa balat, taliwas sa nakaka-pangilabot kong napanginip. Noong araw na iyon pinilit kong huwag munang pumasok sa unang araw ng second semester.

Buong araw akong natulala at habang naghihintay ng balita sa telebisyon ukol sa aksidente.., ay nabalitaan kong ni-isa sa mga pasahero ay walang nabuhay o kahit naisugod man lang sa ospital. Ni-isa rin sa mga kamag-anak ko ay walang nag-alala na baka isa ako sa nadamay sa aksidente. Pero naiintindihan ko kung bakit dahil ugali ko nang mag-text pagkarating na pakarating ko pa lang sa Maynila.

Wala akong pinag-sabihan ng kuwentong ito bukod sa kausap ko sa panalangin dahil alam kong walang maniniwala.

Decembre ng muli akong umuwi sa Cavite para sa Christmas Vacation. Hindi ako makapaniwala na magpa-hanggang ngayon ay nabubuhay pa ako at nakaka-usap ko pa sila. Niyakap ko ng mahigpit si Mama pagkarating ko at nagpasalamat na may kasamang paghingi ng tawad. Nagtaka silang lahat dahil hindi iyon gawain ng estudyateng tulad ko.

“o.. bakit may nangyari ba?.. naku may lagnat ka ba?

-nangingiting winika ng mama ko. At sinabayan ng tawa ng mga kapatid kong first time akong nakita sa aktong iyon.

Enero nang bumalik ako sa Maynila. Sakay pa rin ng dyip dahil wala namang ibang sasakyan bukod doon. Sa ganoong araw pa rin ng lunes, papasok sa unang araw ng pasukan sa eskwela ngayong taon.

Dilat na dilat kong ibinayahe ang mga mata ko at tila may pobya na sa paghimbing sa loob ng Jeep. Papasok na kami sa zigzag noon malapit sa pinangyarihan ng aksidente nitong nakaraang taon. Nang makaramdam muli ako ng hilakbot na triple na ngayon.

May pumarang mag-ina sa sinasakyan naming Jeep pero tila ako lang ang nakakakita. Maluwag ang loob ng sasakyan, kasya ang walo hanggang sampung katao. Subalit hindi ito pinansin ng driver. Naiiyak ako noong mga oras na iyon at tila nais kong mabaliw, lumiko ang dyip at muli ko silang nakita, ayoko silang tingnan pero lubhang hinihikayat ang mukha ko palabas ng bintana para tanawin sila. Nakakatakot ang kanilang anyong duguan at humihingi ng tulong. Muling lumiko ang dyip pa-kanan at muli ko na-naman silang natanaw mas nakakatakot dahil inaagnas ito at patuloy na humihingi ng tulong, mas lalo na nang lumapit sila sa mukha ko pa mismo.

Wala akong magawa noong mga oras na iyon, hindi ko naman magawang ipikit ang mga mata ko dahil sa pobya na baka makatulog. Nang makalabas kami sa Zigzag abut-abot ang pasasalamat ko dahil kusa na silang nag-laho.

Sikat na ang araw ng makarating kami sa Alabang, pinilit kong magpaka-normal mahirap man magpatay malisya na parang walang nangyari.

Simula noon hindi na ako dumaan pa sa zigzag ng Governor’s Drive ng Cavite at mas pinilit na daanan ang mas malayo pauwi man o pabalik.

Hindi ko alam kung naging malas ang aking kakaibang karanasan o mapalad dahil sa pangalawang pagkakataon na ipinakaloob sa akin.

Siguro nga hindi ko pa oras, maswerte lang talaga ang mga taong tulad ko na nabibigyan ng pagkakataong humingi ng kapatawaran sa mga taong mahal at mga taong alam kong nasaktan ko. Kumpara sa mga taong binawian ng buhay sa hindi inaasahang pagkakataon na magpahanggang sa ngayon ay hindi pa rin natatahimik ang kanilang mga naliligaw na kaluluwa.

MOTEL


Ni Otep Zablan

Malabo ang ilaw. Tanging ang pagmamahal lamang nila Alberta at Oscar ang nagiging tanglaw sa apat na sulok na kanilang tinutuluyan noong mga oras na iyon. Malamig ang aircon. Subalit wala itong nagagawa upang ibsan ang maiinit na sandali ng magkaparehang kapwa nag-aapoy. Nakapapaso ang bawat sandali. Sa bawat pagpatak ng naiipong lakas, umaagos ito at patuloy na dadaloy hanggang lamunin ng sedang kanilang kinahihigaan. Huhugot ng malalim na paghinga. Babagsak. At magwiwikang “Mahal kita”.

Normal na sa kanila ang mga pagyayaring ito sa loob ng tatlong taon. Hindi naman madalas, pero kapag may naitatabing sobra mula sa pinagpapaguran nila bunga ng minsanang pag-o-overtime o kaya’y double pay nagagawa talaga nilang pumasok dito. Bakasyon na nga nilang maituturing kung mabubuo nila ang bente-kwatrong oras sa loob ng kahong ito. Tatlo, anim hanggang labing-dalawang oras ang kadalasan nilang inilalagi dito.

Kahera si Alberta at taga-salansan naman ng mga produkto itong si Oscar sa parehong pamilihan. Malamang, doon din sila nagkakilala. Nagsimula sa mga payak na hatid-sundo, pagyayaya kumain sa turu-turo, at mga karaniwang bagay kung paano nagkakapalagayan ng loob ang isang magkaparehang tulad nila.

Katulad ng mga relasyong sinusubok na nang tagal ng panahon, napapag-usapan din naman nila ang mga bagay-bagay sa hinaharap.

“Mahal, hindi ka ba nanghihinayang sa mga binabayad natin dito?” malambing na banggit ni Alberta habang nakayakap ito kay Oscar.

“hmmm… minsan, gusto mo ikaw naman magbayad next time?” pabirong sagot ni Oscar na habang nagsasalita, ay tila naglalakbay din ang isip sa pagtitig sa kisame.

Umangat ang palad ni Alberta sa pagkakayakap nito sabay bahagyang namalo “Sira! hindi naman yun!”

Napangiti na lang ito at nagpaliwanag “Alam mo, mas pinanghihinayangan ko ang mga oras na hindi kita nakakasama kaysa sa binabayad natin dito”

“Naks!” sabay muling bumalik sa pagkakayakap kay Oscar “Bakit di na lang kaya tayo mag renta ng apartment sa tingin mo?” patuloy ni Alberta.

“Pwede din, pero isipin mo may mga pamilya pa rin naman tayong umaasa sa’tin. Kailangan ko pang patapusin si Bunso sa highschool, tapos ikaw kailangan mo pa rin namang tulungan magulang mo di ba? Mahirap pa ring maubliga sa buwanang renta saka…”

Biglang mauudlot ang kanilang usapan dahil sa isang tawag sa telepono. “Sir extend pa po ba kayo?”

Sa ganitong pagkakataon, matatapos ang maiiinit na sandali ng magnobyo. Muling papasok sa trabaho kinabukasan, kakain, uuwi, matutulog at iba pa. Nabubuhay ang tulad nila sa pauulit-ulit na senaryong nangyayari araw-araw, magkakaroon lang ng kakaiba kapag sila’y mag-aaway.

“May problema ba? ‘Di mo man kasi nirereplyan ang mga text ko” pang-uusisa ni Alberta habang papalabas sila sa papasara nang pamilihan noon.

“Mahal wala nga akong load, sana tinawagan mo ko” paliwanag ni Oscar.

“Wala akong pantawag!”

“kita mo!? Ibig sabihin lang nyan hindi makakatext ang walang pangtext, at hindi din makakatawag ang walang pantawag. Kung mayroon mang problema, iyon ay ang wala tayong load”

“Ewan ko sayo!”

At syempre, pagkatapos ng pag-aaway, saan pa ba ang susunod?

—–oOo——

Ugali ni Alberta na patayin ang mga ilaw. Kung mayroon mang liwanag, ito ay magmumula lang sa siwang sa pinto ng palikuran. Kung mayroon namang bintana, tanging doon lamang manggagaling ang tanglaw nila sa kanilang paglalakbay. May paniniwala kasi syang hindi dapat ipinapakita sa isang lalake ang kabuuan ng pisikal na pagkatao nya. Iba pa rin daw kasi  kung may kaunti ka pa ring tinatagong hiwaga.

Mag-uumapaw na naman ang kanilang pagmamahalan. Mga hinahabol na hiningang nagdadala sa kanila sa kaulapan. Mga pasakit na nagdudulot sa kanila ng kaginhawaan. At mga pribilehiyong pinataw nila sa isa’t isa. Muling huhugot ng malalim na paghinga. Babagsak. At magwiwikang “Mahal kita”.

“Mahal limang taon na tayong ganito, nakatapos na lahat-lahat sa high school ang bunso n’yo, kailan pa ba tayo magsasama?” pagtatanong ni Alberta sa akyong pagyakap kay Oscar.

“Ayan ka naman, magkano ba sahod ko? Magkano ba sahod mo? Kahit pagsamahin pa natin ang kinikita natin kakapusin tayo. Ayaw mo naman sa’min!” Iretableng pagsagot nito.

Tutunog ang telepono. “Sir, extend pa po ba kayo?”

—–oOo——

Natapos na naman ang ika-anim na buwan na pamamasukan ni Oscar sa kanyang ahensya. At dahil isa syang contractual, bibihira lang ang napepermanente sa trabaho. Kaya naman nagkusa na s’yang maghanap ng ibang mapapasukan at mapalad namang nakakuha din agad.

Namasukan s’ya bilang company driver na naging personal driver din ng presidente ng kumpanya kalaunan. Mas di hamak na mas maganda ang pasweldo, madalas pang naaabutan at kumpleto pa sa benepisyo. Sapat na iyon para unti-unting makaipon.

Sa kabila ng bago nilang katayuan, nagkakaroon pa rin naman sila ng pagkakataon upang maisingit ang kanilang pagkikita minsan sa isang linggo. Madalas nagagamit pa nga ni Oscar ang sasakyan na kanyang amo sa pamamasyal.

Mabilis na tumakbo ang panahon, at saktong Ika-anim na taon na nilang magnobyo ngayon. At tulad ng kanilang nakagawian na pumasok sa lugar na may apat na kanto, sa unang pagkakataon hindi nila ito magagawa.

Marahil bunga ng tawag ng trabaho ni Oscar.

Sa anim na taon ng pagiging magnobyo nila, hindi pa nabigo si Oscar! -ngayon lang.

Hilig nitong manupresa kaya hindi n’ya sinasabi kung saan sila pupunta kahit alam na ni Alberta na sa bahay-panuluyaan naman ang bagsak nila.

Ika-nga, halos tubuan na ng ugat si Alberta sa kahihintay kay Oscar sa labas ng pamilihan na kapwa nila dating pinapasukan. Subalit walang dumating bukod sa text na nagmula kay Oscar.

“Mahal, sorry na. Nandito pa rin kasi si boss sa event. Mukhang hindi na ako aabot, next time na lang ha, I LOVE YOU”

Matapos noon, bagama’t patuloy pa rin ang tawagan at pakikipag kumunikasyon nila sa isa’t isa, nalimitahan na ang kanilang pagkikita. Ang halos dalawang beses nila na pagpunta sa paboritong bahay-panuluyan sa loob ng isang buwan, ngayon isang beses na lang, minsan wala pa.

Nakaramdan na si Alberta na tila nagbabago na itong si Oscar.

–oOo–

Isang araw nagpabinyag ng anak ang kapwa kahera ni Alberta na si Shiela. Dumalo s’ya dito. Linggo iyon, hindi nya naisama si Oscar dahil isang araw lang ang pahinga nito, Sabado pa.

Habang kumakain sila sa handaan, nakaramdam si Alberta nang pagsama ng pakiramdam, naging kantsawan tuloy s’ya na mga katrabaho n’ya na baka daw s’ya na ang susunod na magpapabinyag.

“Naku! h’wag kayong ganyan. Ang totoo n’yan magdadalawang buwan na rin akong di dinadatnan” ani Alberta

Napalakas naman ng boses ang kapwa nitong kaherang si Shiela “Wow congrats! Sabi ko na nga ba e parang may kakaiba sayo”

’Wag muna sana, o sige pasenya na mauna na ko ha” pagpapaalam at pangambang sambit ni Alberta.

Nagpahabol naman ng bilin si Shiela “Para makasiguro ka, magpacheck-up ka na o try mo munang gumamit ng pregnancy test, mura lang naman yun!”

Matapos makabili, nagulat na lang s’ya ng masulyapan n’ya ang pamilyar na mukha sa salamin ng isa sa mga kainan, malapit sa lugar ng handaan. Gustuhin n’ya man lumapit, tila nagdadalawang isip sya sa pwede n’yang matuklasan. May kausap na babae si Oscar!

Lakas-loob s’yang pumasok subalit napaatras din nang makita n’ya ng personal ang babaeng todo pustura. Nanliit si Alberta. Gusto nya sanang ungkatin kung sino man iyon pero pinangunahan s’ya takot na baka tama nga ang iniisip n’ya. At kung totoo nga ang pangamba niya, s’ya na rin ang makasasagot kung bakit s’ya nagawang ipagpalit ni Oscar sa babaeng iyon.

–oOo–

Gabi na nang may isang sasakyan ang tumigil sa harap ng bahay nila Alberta, sigurado s’ya na si Oscar iyon. Pinagbuksan n’ya ito ng pinto at maaliwas na mukha ni Oscar ang sumalubong sa kanya.

“Mahal tara na! nasa Singapore si Boss ng tatlong araw, kaya 3 days din akong walang pasok. P’wede na natin i-celebrate ang anniversary natin. tara!” Masayang balita ni Oscar.

“’Tara’ mo mukha mo! Sino yung kasama mo kanina!?”

“Hah?” pagtataka ni Oscar.

“Sige, magsinungaling ka pa!”

Bagamat alam na ni Oscar ang tinutukoy n’ya, pilit pa rin s’yang nagpatay-malisya.

“Kanina…? May problema ba?”

Nagulat na lang si Oscar sa sumunod na pangyayari, isang malakas na pwersa mula sa palad ni Alberta ang dumampi sa pisngi nya, kasabay ng napakalakas na pagkakasara ng pintuan.

Makailang ulit kumatok si Oscar at halos magsisigaw na din sa pagpapaliwanag. Subalit ang Nanay na lang ni Alberta ang humarap sa kanya.

“Oscar, bukas nyo na lang pag-usapan yan hating gabi na rin, magpalipas muna kayo ng nararamdaman nyo.”

Wala nang nagawa si Oscar kundi umalis at nagpasabing babalik na lang siya kinabukasan.

–oOo–

Walang Oscar na bumalik kinabukasan.

Kaya nagkusa ng pumunta si Alberta sa bahay nito dala ang magandang balita habang hawak ang aparatong may dalawang guhit na pula.

Mula sa harap ng bahay nila Oscar isang asul na sasakyan ang nakaparada dito. Huminga s’ya ng malalim at inisip ang mga pangungusap na babanggitin n’ya kapag nagkaharap na sila ni Oscar.

Subalit nag-init na lang bigla ang mga mata nito nang makita n’yang pababa sa sasakyang iyon ang perehong babaeng nakita nyang kasama ni Oscar sa isang kainan.

Pero bago pa man nya nakadaop-palad ang babae, sinalubong na agad sya ni Olivia- ang nakababatang kapatid ni Oscar.

Napayakap na lang ito ng mahigpit sa kanya, na sya namang pinagtakhan at kinabilis ng pagtibok ng puso nito. Lalo na’t nagsimula ng lumuha si Olivia.

“Ate! wala na si kuya iniwan na tayo!” madamdaming pahayag nito.

Hindi malaman ni Alberta ang sasabihin o itatanong kaya nakuha n’ya na lang makinig habang nagkukusa na rin ang mga emosyon mula sa mga mata nya.

“Naaksidente si kuya kagabi! nadala pa daw sa ospital pero hindi na rin daw kinaya”

Kinaguho na iyon ng mundo ni Alberta. Napaupo na lang sya sa sofa nang makapasok na ito sa bahay nila Oscar habang hindi pa rin makapaniwala sa pangyayari habang patuloy pa rin ang pag-agos ng emosyon nito.

Nang magsimula ng magsalita ang babaeng kanina pa palinga-linga sa tapat ng bahay nila Oscar na tila may hinahanap, nabigay nito ang mga hinihingi at kasagutan sa tanong ni Alberta kay Oscar.

“Magandang umaga po, magtatanong lang po sana. Dito po ba nakatira si sir Oscar Pelayo? Ako po si Minda, hindi ko kasi macontact number nya. Nagkita po kami ni Sir kahapon ibibigay ko lang po sana ‘tong papers. Sa real estate po ako regarding po sa House and Lot na ni-loan nya”.

+WAKAS+

ANG ALAMAT NG TSINELAS


Ni Otep Zablan

Sa isang malayong lalawigan na napapaligiran ng mga bundok at iba’t ibang anyong tubig tulad ng talon, sapa at mababatong ilog, isinilang si Tsi. Marahil mayroon siyang mga singkit na mata tulad ng mga Tsino kaya ito na ang ipinangalan sa kanya ng kanyang ama’t ina.

“Anak, bukang liwayway na, bumangon ka na’t maghanda na sa pagpasok” -gising ng kanyang Ina.

Lumaking masipag na bata si Tsi, –ang nag-iisang anak ng mag-asawang sina Mang Tarding at Aling Elsa. Kaya naman bilang solong anak, alam nya na agad ang mga responsibilidad sa pagsisimula palang ng umaga. Bitbit ang maliliit na lalagyanan ng tubig, agad na syang pumupunta sa Sapa upang punuin ang mga bangang wala ng laman dahil ginagamit ito ng kanyang Ina sa paghuhugas ng pinggan sa gabi.

“Ina, puno na po ang banga, nakaligo na rin po ako sa Sapa” sabi ni Tsi

“Mabuti anak, magbihis ka na’t kainin mo na ang ‘yong almusal” sagot naman ng kanyang Ina.

Agad namang nagbihis si Tsi ngunit parang may kulang. Wala pa kasi s’yang sapin sa paa. Madalas na napupuna ng kanyang Ina ang mga sugat nito sa paa. Malungkot man para sa isang Ina na makitang walang sapin sa paa ang kanyang anak, wala naman itong ibang magawa kundi mangako.

“Anak pasensya na ha, hayaan mo kapag nakaani ng higit sa regular na dami ang tatay mo, at naibenta sa mga negosyante at mamimili sa bayan, makabibili na tayo sa sapin mo sa paa” pangako ni Aling Elsa.

“Talaga po Ina? Mainam po iyon dahil hindi na po masusugatan ang mga paa ko” masayang naisagot ni Tsi.

“Oo anak, kaya pagbutihin mo pag-aaral mo ha, para mas lalong ganahan ang Tatay sa pagtatrabaho” wika ni Aling Elsa.

“Sige po Ina, aalis na po ‘ko. Pwede ko po bang kainin na lang sa daan ‘tong almusal ko?” tanong ni Tsi.

“Ikaw talaga ang bagal mo kasi kumilos, hindi mo na tuloy nakakain almusal mo. O sige mag ingat ka” pabirong sinabi ng kanyang ina.

Masayang lumabas sa bahay si Tsi dala ang mga nilagang saging na Saba kasama ang pangakong binitawan ng Ina.

Sa paglalakad, halos inaabot ng dalawang oras si Tsi sa pagpasok sa paaralan. Nakakainip iyon. Mabuti na lang at mayroon s’yang nakakasabay sa paglalakad –si Nel. Kapwa sila nasa ika-apat na baitang ng mababang paaralan ng Bomod-Ok.

“O nilagang saging, kain ka” pang-aalok ni Tsi sa kanyang kaibigan.

“Sige sayo na lang katatapos ko lang din kumain e, salamat” tugon naman ni Nel.

“Ano namang kinain mo? tanong naman ni Tsi.

“Saging din. Pero minatamis na saging” Sagot ni Nel.

“Wow! Saan naman kayo nakakuha ng asukal?. Bigtime na talaga kayo ha!” pabirong tanong ni Tsi.

“Haha! May asukal lang bigtime na agad? Di ba pwedeng nakadiskarte lang ang tatay? Pabiro din itong sinagot ni Nel.

Masayang nag-uusap at nagbibiruan ang dalawang magkaibigan habang naglalakad nang mapansin ni Tsi ang sapin sa paa ni Nel.

“Wow Nel! May sapin ka na pala sa paa, napaka-swerte mo!” wika ni Tsi.

“Akala ko di mo mapapansin e. Binili ‘yan ni Nanay at Tatay kahapon sa bayan, nakakapanibago nga e”. sagot naman ni Nel.

Nakakainggit naman. Pwede ko din bang subukan ‘yan?” pagtatanong ni Tsi.

“Naku, pasensya na ha, bilin kasi ni Ina na ‘wag ko daw papasuot ito sa iba, bukod kasi sa baka masira agad, baka madumihan pa sa loob… Isa pa, hindi naman tayo magkasukat ng paa di ba? Paliwanag ni Nel.

Malungkot pero nauunawaan naman ni Tsi ang paliwanag ng kaibigan. Sa kanilang paglalakad kapansin-pansin ang pagbabago ng kapaligiran.

“Nel, kakaiba na ang tubig ng ilog ng Bumod-Ok ngayon no?” nagtatakang tanong Tsi

“Oo, sabi kasi ni Tatay gawa daw yan ng pagmimina nila sa taas ng bundok” paliwanag ni Nel.

“Pagmimina? Ano namang minimina nila sa bundok?” muling pagtatanong ni Tsi.

“Edi ginto. Hindi ko sinasadyang marinig si nanay habang kausap ang tatay kanina, ‘yan daw yung dahilan kung bakit mas maayos na ang buhay namin ngayon.” Paliwanag ni Nel.

“Talaga? Ang galing naman. O tara na tawid na tayo sa ilog” tugon ni Tsi at agad na ring nag-aya sa pagtawid ng ilog. “Teka, huhubarin ko muna sapin ko sa paa baka agusin e” pag-aalala ni Nel kaya hinubad n’ya muna ito.

Kinahapunan, sa muling pagbabalik ni Tsi sa kanilang tahanan, agad n’yang naikwento sa kanyang mga magulang ang bagong sapin sa paa ng kaibigan n’yang si Nel.

“Ina, alam nyo po ba? Si Nel may bagong sapin na sa paa!” pagbabalita nito sa Ina.

“Talaga anak? Huwag kang maiinggit sa kanya ha” paalala naman ni Aling Elsa.

“Nakakainggit nga po e, pero sabi ko naman po sa kanya na bibilhan nyo din ako kapag nakabenta ng madaming gulay si Itay. Totoo ba yun Tay?” patuloy Tsi at pagtatanong nito sa kanyang Tatay.

“Ahh e.. sige pagbubutihan ng tatay” sagot naman ni Mang Tarding na may kasamang pagkabigla sa tanong ng anak.

“Ayan ang saya! da best po talaga kayo ‘tay! Sige po mag-iigib na po ako pero po sa kabilang sapa na, medyo malabo na kasi yung sa likod, isa pa ginagahan kasi ako mag-igib e!” masayang may kahalong pabida ng anak.

“Malabo na ba? Baka dahil yan sa madalas na pag-ulan nitong mga nakaraang araw. Sige mag-iingat ka” paalalang sabi ni Mang Tarding.

Dahil sa nagulat si Mang Tarding sa nabanggit ng anak tungkol sa sapin sa paa, agad nagkausap ang mag-asawa.

“Mahal, hindi mo dapat pinapangakuan ang anak natin ng ganyan, sa kadahilanang baka hindi na’tin ito matupad, baka sumama pa ang loob di ba?” wika ni Mang Tarding.

“Alam mo namang binibigyan ko lang ng pag-asa ang anak na’tin Tarding, sa ganoon mas lalo syang magsipag kahit pa ilang kilometro ang nilalakbay n’ya makapag-aral lang” paliwanag ni Aling Elsa.

“Haaay.. Alam mo Elsa parang gusto ko na ngang tanggapin yung alok ni Mang Isko sa itaas ng bundok para magmina, nang guminhawa naman ang buhay natin” salaysay ni Mang Tarding.

“Naku Tarding, kakayanin mo ba iyon?” Pag-aalalang tanong ng asawa.

“Susubukan ko nang matupad naman natin yung kahilingan ng bata kahit yung sapin man lang sa paa” sagot ni Mang Tarding.

At ‘di nga nagtagal tinanggap na rin ni Mang Tarding ang trabaho sa minahan. Kaya laking tuwa ni Tsi isang umaga nang nakita n’yang mayroong bagay nakabalot sa tabi ng kanyang unan. Nagulat na lang siya sa kanyang pagbubukas nang nakita nya ang isang asul na sapin sa paa. Agad nyang pinasalamatan ang kanyang mga magulang at agad ding isinuot pangpasok sa eskwela.

Sa pagpasok sa eskwela, muli na naman silang nagkasabay ni Nel.

“Aba Tsi! Asensado na rin kayo ha! May sapin ka na rin sa paa” masayang sinabi ni Nel.

“Tama nga sabi mo, malaki nga ang kita sa minahan. Salamat sa Tatay mo ha” sagot ni Tsi.

“Sabi ko sayo e!” Masayang tugon ni Nel.

Bilang Bumuhos ang malakas na ulan. Kasabay noon ang mabilis na pagtaas ng tubig –isang mabilisang pagbaha.

“Naku Nel! Kailangan na nating magmadali tumataas na ang tubig sa ilog” pangambang sambit ni Tsi. Sa bilis ng agos ng tubig sa Ilog, naging mabilis din ang pangyayari sa dalawang batang magkaibigan. Sa pagmamadali nilang makatawid, biglang nadulas si Nel sa bato sa gilid ng Ilog.

“Tsi, tulungan mo ko!” nagmamakaawang sigaw ni Nel. Hindi naman nagdalawang isip si Tsi para tulungan ang kaibigan nito.

“Hawakan mo kamay ko, kumapit ka lang, huwag kang bibitaw!” wika ni Tsi.

Isa pang rumaragasang tubig ang sumaklob sa magkaibigan upang kapwa sila lamunin ng tubig.

Hindi na sila muling nasilayan matapos ang masamang pangyayaring iyon, maliban sa magkabilang pares na sapin sa paa nila Tsi at Nel.

Ikinalungkot iyon ng buong baryo Bumod-Ok. Lalung-lalo na ang pamilya ni Tsi at Nel. Wala silang ibang masisi kundi ang minahan na naging bunsod ng sakuna. Nawala na kasi ang mga punong sumisipsip ng tubig tuwing umuulan. Nadaragdagan pa ang lupa sa ilalim ng tubig mula sa pagmimina sa taas ng bundok kaya mas lalong bumababaw ang tubig na nagiging sanhi upang maging mabilis ang pagtaas ng tubig sa ilog.

Naging aral iyon sa buong baryo kaya gumawa sila ng paraan upang matigil at maipasara na ang minahan. Nagkaroon naman ng ibang pagkakakitaan ang baryo bukod sa pagtatanim, -ito ang turismo. Bumalik sa dating ganda ang ilog lalung-lalo na ang talon ng Bumod-Ok at dumami ang turista. Naging dahilan ito upang magkaroon ng pondo ang baryo para mabigyan ng mga sapin sa paa ang mga masisipag na batang tulad nila Tsi at Nel –ang mga batang kinuha ng kalikasan nang madulas sa minsang pag-ulan sa baryo.

At ang mga sapin sa paang iyon ay tinawag na Tsinelas (Tsi+Nel+Dulas) bilang pag-alala sa mga batang naging daan para lubos na maunawaan ng mga tao ang delubyong pwedeng maging sanhi ng ‘di responsableng pagmimina.

“Ang pag-aaruga ng magulang sa anak ay tulad din dapat ng pag-aaruga anak sa kanyang Inang Kalikasan”

ANG HULING KAHILINGAN NI RIZAL SA KANYANG INA


Hindi naman ako Rizalista pero nagagalak ako pag may mga palabas o dokumentaryong patungkol kay Rizal kaya pinapanood ko ito. Hindi rin naman ito ang una kong pagkakataon para manunod hingil dito pero ngayon ko lang ako napaisip kung ano ba ang huling kahilingan ni Rizal sa kanyang Ina bago s’ya barilin sa Bagumbayan.

Ayon sa pelikulang Jose Rizal ng GMA Films, sa panulat ng idolo kong si Ricky Lee; Hiniling ni Jose Rizal sa kanyang Ina na kuhain agad ang kanyang bangkay at ibaon sa hukay. Natatakot kasi si Rizal na itapon na lang s’ya kung saan. Hiniling nya ding lagyan ito ng  isang bato at krus kasama ang araw ng kapanganakan at kamatayan. Maaari din daw lagyan ng bakod at  WALA NG ANIVERSARYO.

Kung pagbabasihan natin ang kahilingan ni Rizal sa kasalukuyan nating kalendaryo, mukhang mas pinipili nating bigya ng pagdiriwang ang kamatayan ni Rizal kaysa sa kanyang kapanganakan.

Hindi naman talaga regular holiday ang June 19 o June 20 kung bakit nawalan tayo ng pasok, bagkus sa kadahilanang special non-working holiday lang ito kumpara sa December 30 kung saan ito ang kamatayan n’ya.

Philippine Regular Holidays

  • New Year’s Day – January 1
  • Araw ng Kagitingan – April 9
  • Maundy Thursday – April 21
  • Good Friday – April 22
  • Labor Day – May 1
  • Independence Day – June 12
  • National Heroes Day – August 29
  • Bonifacio Day – November 30
  • Christmas Day – December 25
  • Rizal Day – December 30

Alam nating mahalaga ang kamatayan ni Rizal sapagkat dito namulat ang ang sambayang pilipino. Napapaisip lang ako, sakaling ako kaya si Rizal, saan ko kaya nais maalala ng tao: Sa buhay na ipinagkaloob sa akin? o sa buhay na kinuha lang sa akin?

BUHAY G.A. (BUHAY KA PA BA?)


Ni Otep Zablan

Ito na naman tayo! Hindi ito pagra-rant sa buhay-buhay kung ano mang mayroon tayo, kun’di isang pagkukwento sa realidad na wala talagang instant at madali sa mundo.

FYI, ako yata yung natatanging Graphic Artist na ang hilig tumanggap ng raket pero wala naman akong sariling Adobe clouds o account. Umaasa na lang ako lagi sa free trial at canva. At kapag expired na, hahanap na naman ng panibagong licensya.

Kung madali lang siguro manghiram. Hayahay sana ang buhay! Kaso wala talagang ganun! Hindi madaling kumita ng pera para ipamahagi lang ito sa iba ng basta-basta! Mamuhunan ka muna!

Kaya nagresearch ako ng nagresearch. Halos lahat palpak! -mga fake downloads!, mga fake advertisement, at sa panahong idadownload mo na, wala ka pa sa kalagitnaan ubos na agad ang data! taragis talaga!

Nang biglang bumukas ang langit!! at may nasilayan ako sa facebook post na nagbebenta ng Adobe. Hindi ko na sasabihin kung magkano. Noong una, nagdadalawang isip ako baka scam na naman pero pinatos ko na malay mo matapos na panlilimos ko.

Mabilis ang transaction sa pamamagitan ng G-Cash at link lang mula sa G Drive nila. Instant! Meron na agad akong tatlong Adobe softwares: Photoshop, Illustrator at Indesign na sobrang useful.

Ngayon habang isinusulat ko ito, alam na this! Hindi pa rin sya tapos madownload at hinihintay ko ring mainstall yung mga naunang app na napakabigat. Gigabytes kasi pinag-uusapan dito.

Ilang beses ako nagpaulit-ulit magdowload para sa ikatatagumpay nito. Laging nag-e-error sa kadahilanang kinakapos ako ng data. Doon ko naisip na ilang Gigabytes lang pala niload ko.. kumpara sa ilang GBytes bawat isa ng mga ini-install ko. Samalat sa Gcash at UnionBank na may online paloadan.Naalala ko tuloy yung huli kong ginawa na 2 full pages na newspaper layout inabot ako ng 17hours. Bukod kasi sa literal na nahirapan ako, aminado akong mali ako ng intinde sa sizes. (sakit ko na talaga yun) haha. Buti na lang sanay tayo sa revision.

Kaya kayo sakaling may magpapagawa kayo sa GA friends nyo, isipin n’yo na gumagastos din yan ng load. Hindi lahat may free wifi, maawa naman kayo kahit pang SB lang. lol

Para din pala akong bumili ng licensya sa dami ng niload ko kanina. hahaha. Naka-ilang daan din ako. Anu’t ano pa man, basta’t sa tingin mo’y namuhunan ka, siguro okay na rin yun atleast may masasandalan ka na.

Sabi ko nga, wala talagang madali. Sa panahon ngayon kailangan talaga nating maging madiskarte.

Ayan! may Adobe na ko! Sa mga magpapalayout dyan bukas na uli ang tindahan! 😃

DOUBLE PAY BA? (PHILIPPINE SPECIAL WORKING AND NON-WORKING HOLIDAYS 2021 – 2022)


Ni Otep Zablan

Nakakamiss na yung mga ganitong tanungan no?! lalo na noong panahong nagwowork ka pa! lol. Kasi naman, kapag holiday at nagkataong may pasok ka, -double pay! At kung wala namang pasok, pagkakataon na para mag pakasarap ka sa mas mahaba-habang bakasyon.

Mapapa-where to next ka na!? lang!

Sa tulad kong lagalag, lagi akong napapatingin sa kalendaryo kung kailan ba papatak ang mga araw na iyan.

NARITO ANG MGA IMPORTANTENG ARAW:


2021

The regular holidays are:

  • January 1, 2021, Friday – New Year’s Day
  • April 1, 2021, Maundy Thursday 
  • April 2, 2021, Good Friday
  • April 9, 2021, Friday – Araw ng Kagitingan
  • May 1, 2021, Saturday – Labor Day
  • May 13, 2021, Thursday – Eid’l Fitr
  • June 12, 2021, Saturday – Independence Day
  • August 30, 2021, last Monday of August – National Heroes’ Day 
  • November 30, 2021, Tuesday – Bonifacio Day
  • December 25, 2021, Saturday – Christmas Day 
  • December 30, 2021, Thursday – Rizal Day

Special non-working days:

  • February 12, 2021, Friday – Chinese New Year 
  • February 25, 2021, Thursday – EDSA People Power Revolution Anniversary
  • April 3, 2021 – Black Saturday 
  • August 21, 2021, Saturday – Ninoy Aquino Day 
  • November 1, 2021, Monday – All Saints’ Day 
  • December 8, 2021, Wednesday – Feast of the Immaculate Conception of Mary

Special working days:

  • November 2, 2021, Tuesday – All Souls’ Day
  • December 24, 2021, Friday – Christmas Eve
  • December 31, 2021, Friday – last day of the year

2022

  • January 1, 2022,  Saturday – New Year’s Day
  • April 9, 2022, Saturday – Bataan Day
  • April 14, 2022, Maundy Thursday 
  • April 15, 2022, Good Friday
  • April 9, 2022, Friday – Araw ng Kagitingan
  • May 1, 2022, Sunday – Labour Day
  • May 2-3, 2022 Likely, Monday-Tuesday – Eid’l Fitr
  • June 12, 2022, Monday – Independence Day
  • July 9-10, 2022, Likely, Saturday-Sunday – Adha
  • August 29, 2022, last Monday of August – National Heroes’ Day 
  • November 30, 2022, Wednesday – Bonifacio Day
  • December 8, 2022, Thursday, Feast of Immaculate Conception
  • December 25, 2022, Sunday – Christmas Day 
  • December 30, 2022, Friday – Rizal Day

Special non-working days:

  • February 1, 2022, Friday – Chinese New Year 
  • February 25, 2022, Friday – EDSA People Power Revolution Anniversary
  • April 16, 2022 – Black Saturday 
  • August 21, 2022, Sunday – Ninoy Aquino Day 
  • November 1, 2021, Tuesday – All Saints’ Day 
  • December 8, 2021, Thursday- Feast of the Immaculate Conception of Mary

Special working days:

  • November 2, 2022, Wednesday- All Souls’ Day
  • December 24, 2022, Saturday- Christmas Eve
  • December 31, 2022, Saturday- last day of the year

Save-the-dates!

Ambisyoso Lang Talaga

%d bloggers like this: